Zagadka z nagrobka tumbowego Jana Podiebrada i Krystyny Szydłowieckiej

Kiedy oglądałem zdjęcie tumby wykonane z góry i analogiczny rysunek wykonany przez H. Lutscha przed 1903 r., z zaskoczeniem stwierdziłem, że występują w nim znaczne różnice. Wynika to z porównania poniższych ilustracji.

Zdjęcie nagrobka tumbowego. Fot. W. Piechówka.2006 r.
Rysunek Hansa Lutscha sprzed 1903 r., zamieszczony w "Genealogii Podiebradów"'

Jak się okazuje - różnice występują w rozmieszczeniu lwów. Zostały one przestawione miejscami. Sprawdziłem dodatkowo, czy H. Lutsch nie rysował tych lwów "z pamięci" i nie pomylił kierunków (jak to się zdarzało XVIII-wiecznym rysownikom pokazującym Oleśnicę). Dlatego porównałem powyższy rysunek z rysunkiem lwów z tumby Karola I z Ząbkowic (niestety, zrobienie zdjęcia tumby w Ząbkowicach jest niemożliwe !!!). Okazało się, że na obu rysunkach lwy są jednakowo rozmieszczone. Tak więc lwy na tumbie zostały przestawione po 1903 r. Wg opinii konserwatora zabytków Wiesława Piechówki (który restaurował uszkodzenia nagrobka), lwy nie są przymocowane do płyty tumby i dają się łatwo przesuwać.

Kiedy zamieniono miejscami lwy? Z historii kościoła wiadomo, że podczas przygotowania jego do remontu, rozpoczętego w kwietniu 1905 roku, ruchome zabytkowe elementy zostały przeniesione do zamku. Prawdopodobnie tam trafiły również lwy. Przed zakończeniem remontu w 1910 r. zostały umieszczone ponownie na swoim miejscu, ale zapewne przestawione miejscami. Jest dziwne, że nikt z historyków niemieckich i mieszkańców Oels tego nie zauważył. Natomiast po wojnie "świętością" dla wielu historyków sztuki oraz autorów piszących o tumbie była Maria Starzewska, która także w 1963 r. nie zauważyła zmiany miejsc lwów (publikuje podobne zdjęcie jak wyżej). Dlatego nikt z oleśniczan nie miał powodów do krytycznego spojrzenia na ich rozmieszczenie.

Mnie natomiast "sprowokował" do przypatrzenia się lwom z tumby dr Adam Górski z Uniwersytetu Zielonogórskiego, znawca epigrafiki, udzielający mi pomocy i porad podczas identyfikacji epitafiów i płyt nagrobnych w Oleśnicy.

Zdaniem W. Piechówki, po odpowiednich uzgodnieniach i konsultacjach, lwy mogą wrócić na swoje stare miejsca podczas kolejnej restauracji kaplicy grobowej Wirtembergów, która będzie niebawem rozpoczęta.