Tajemnicze ujęcie wody w rynku
25.08.2010 r.

Na poniższej widokówce widoczne jest urządzenie poboru wody pitnej dla mieszkanców("pompa") i obok - hydrant przeciwpożarowy.

Widokówka wykonana ze zdjęcia M. Herdena Z: www. ebay.de

Jest to jedyna znana mi widokówka (ilustracja) pokazująca te dwa urządzenia w rynku. Nie wiadomo kiedy je umieszczono i kiedy zdemontowano. Ewentualne uzyskanie informacji o dacie wykonania (wysłania) widokówki niewiele w tym pomoże, gdyż bywało, że widokówki oleśnickie były "urozmaicane" (fałszowane) przez wykonawców, niekiedy przez twórców "podróbek" lub "dla kawału" dodawane do skanu przez sprzedających na Allegro, ebay (z czym trzeba się też liczyć!) itp.

Ponadto w widokówkach można było wykorzystać zdjęcia wykonane przed okresem ich powstania. Wiadomo, że M. Herden zaczął fotografować ok. 1893 r. i zdjęcie z tego okresu mogło być użyte w tej widokówce. Widokówki fotograficzne zaczęły pojawiać się w Oleśnicy po 1897 roku, a szerzej po 1902-1903 roku (wg analizy zbioru widokówek z tej strony). Czyli zdjęcie wykorzystane w widokówce, mogłoby pochodzić w przybliżeniu z okresu 1893- 1902 r. Sądząc z "wzrostu" drzew - sprzed 1899 r.

Aby pokazane urządzenia mogły działać, potrzebne było odpowiednie ciśnienie wody. Można było je uzyskać ze studni artezyjskich. W latach 1883-1884 wywiercono w rynku dwie studnie o głębokości ok. 104 m. W literaturze nie nazywano ich artezyjskimi, ale, być może, takimi były. Również nie wiadomo, w którym miejscu rynku były umieszczone. Na dostępnych mi mapach nie są pokazane. Być może ślady tych studni odkryto podczas "wykopków" w rynku w 2001 roku.

Podstawa jakiegoś wodotrysku odkryta w rynku w 2001 r. Fot. K. Dziedzic.

Woda z tych studni mogła mieć ciśnienie odpowiednie do potrzeb np. przeciwpożarowych, ale wydajność ich nie była tak duża, aby zapewnić wodę wszystkim mieszkańcom. Dlatego straciły one rację bytu, choć nie wiadomo czy po powstaniu kilkukilometrowej sieci wodociągowej w 1898 roku, ujęcia artezyjskie zostały jednocześnie zlikwidowane. Na mapie z 1899 r. już nie są pokazywane.

Na wycinku z mapy pokazano przebieg sieci wodociągowej w rynku oraz włazów eksploatacyjnych (małe szare kółka). Większe czarne kółko, to dodane przez autora strony, przybliżone miejsce rozmieszczenia "pompy" i hydrantu wg widokówki.

Wnioski:

• Być może, że pokazane ujęcie wody i hydrant pochodzą z okresu 1884-1898 i były związane ze studniami artezyjskimi.
• Z powyższego wycinka mapy nie wynika, aby po wybudowaniu sieci wodociągowej poprowadzono odgałęzienia do wymienionych urządzeń. Czyli już w 1899 roku one nie istniały.
• Praktyka istnienia tej strony wskazuje, że to co obecnie stanowi zagadkę, po 2-5 latach przestaje nią być.
• Autor nie jest znawcą wiedzy "wodociągowej" i dlatego oczekuje na ewentualne uwagi specjalistów.
• Mam nadzieję, że wodociągowe elementy na tej widokówce nie są elemetem fotomontażu.

Zbieżne:
Wieża ciśnień - http://www.olesnica.org/Wieza_cisnien_Olesnica.htm