Fabryki Oleśnickie (1)

OELSER SCHUHFABRIKEN GUSTAV KLEMM - Fabryka Obuwia Gustawa Klemma

Gustaw Klemm - 24 letni młodzieniec otworzył w Oleśnicy 4.10. 1874 roku zakład wyrobu kapeluszy i filcowych butów o nazwie - Gustav Klemm-Schuhfabrik. Dobrej jakości buty oraz wyroby z filcu stały się znane początkowo w powiecie, a potem na Śląsku. Dlatego fabryka ulega ciągłej rozbudowie (jeszcze nie rozpoznano miejsca jej ówczesnego rozmieszczenia).

Z czasem fabryka nastawiła się jedynie na produkcję butów. Pod koniec wieku grono nabywców butów filcowych G. Klemma objęło również mieszkańców Pomorza, poznańskiego i Prus. Wzrastający popyt wymógł konieczność zaprzestania manufakturowej działalności i przejścia do produkcji wielkoseryjnej.

W tym celu przy końcu wieku G. Klemm zamawia projekt dużej zmechanizowanej fabryki, która miała stanąć na działce przy Magazinstrasse 4 (Kilińskiego 4). W niej maszyny miały być napędzane maszyną parową, z której poprzez system wałów i przekładni pasowych ruch przenosił się na maszyny służące do przygotowania materiałów i szycia butów.

Prawdopodobnie nie wszystkie zamierzenia projektowe zrealizowano. Początkowo fabryka zatrudniała 180 pracowników. Przez okres I wojny światowej fabryka nie wstrzymywała produkcji - prawdopodobnie zwiększyła ją dla potrzeb wojennych. Być może dlatego nie została (tak jak fabryka mebli Pohla) zarekwirowana dla potrzeb wojennych (lazarety frontowe). Po śmierci ojca kierownictwo objęli trzej jego synowie: Artur, Helmut i Ludwik, którzy doświadczenie zawodowe zdobywali pracując w fabrykach USA i Niemiec. Pomimo stagnacji powojennej i kryzysu ekonomicznego fabryka rozwijała się, trafiały tutaj najnowsze maszyny i technologie, dlatego przy końcu lat 20 należała do czołówki niemieckich fabryk obuwniczych. Z reklamy pochodzącej z ok. 1925 r. wynika, że produkowano w niej głównie dziecięce i młodzieżowe półbuty marki "Knirps", "Ilse", "Trapper", oraz artykuły z filcu i skóry wielbłądziej. Dzięki mechanizacji dzienna produkcja butów wynosiła ok. 3000 par przy zatrudnieniu ok. 400 pracowników. Fabryka G. Klemma poprzez wysoką jakość obuwia - rozsławiła Oleśnicę, dała zatrudnienie i płacę mieszkańcom, a gminie poprzez podatki możliwości rozwoju. Na wypłaty i utrzymanie zakładu wydano w r. 1929 ok. 600 000 marek. Do 1913 r. fabryka była największym pracodawcą w mieście.

Na wycinku z widokówki widoczne rusztowania na jednej z hal (kliknij aby powiększyć). Czyli fabryka była modernizowana.

Widok od tyłu.

W czasie wojny fabryka nie ucierpiała. Pracowało w niej także wielu jeńców wojennych róznej narodowości. Istniał przy niej obóz pracy Kriegsgef. Arbeitkommando 1465 Oels / Schles. Ohlauer Str 58 (Schuhmacherwerkstatt).

Po zajęciu Oleśnicy przez Armię Czerwoną - fabryka była wykorzystywana w nieznanych jeszcze celach (może produkowano obuwie). Po przekazaniu jej władzom polskim (podobno bez żadnych maszyn) rozpoczęto ponownie produkcję obuwia. Napis GUSTAW KLEMM nad głównym budynkiem został zlikwidowany. W 1949 r. przeszedł na własność państwa (w Archiwum Państwowym w Łodzi zachował się protokół - 39 /813/0/1098 [Protokół przejęcia na własność państwa Firmy Oelser Schuhfabrik Gustaw Klemm w Oleśnicy]). W latach późniejszych zakład uległ przebudowie - przerwa pomiędzy dwoma budynkami została zabudowana, niektóre hale i kotłownia - zlikwidowane lub przebudowane.

Zakład został zamknięty po wybudowaniu nowej fabryki obuwia "Odra". Obecnie budynki pofabryczne pełnią funkcje mieszkalne i handlowe. W dalszym ciągu niewykorzystane jeszcze byłe hale fabryczne są przebudowywane na inne cele.

Fabryka obuwia G. Klemma spowodowała, że po wojnie Oleśnica była jednym z miast polskich o rozwiniętym przemyśle obuwniczym.