Ślady historii ludzi - zakład fotograficzny Maxa Herdena

Każdy, zajmujący się zdjęciami i widokówkami Oels, spotyka się z nazwiskiem Max Herden. Był to fotograf, wydawca widokówek i handlowiec, zaczynający swoją karierę jeszcze w latach dziewięćdziesiątych XIX w., o czym świadczy zdjęcie wykonane w 1893 r. Około 1900 r. ma swoje studio fotograficzne przy ul. Wilhelmstrasse (Sienkiewicza) 2. W 1905 roku wynajmuje najprawdopodobniej cały dom przy Gustaw-Freytag strasse 2 (Pocztowa 2), czyli w domu obok.

Zdjęcie studenta z 1893 r. www.ebay.de	Zdjęcie żołnierza z 6 batalionu strzelców sprzed 1914 r. www.ebay.de	Kobieta sprzed 1901 r. www.allegro.pl

Inne zdjęcie (ze zbiorów Witolda Englendera-Galeria Ciasna).

Nad wejściem do domu umieszcza swój monogram MH i datę założenia firmy 1905 r.

Obecna postać domu z byłym zakładem fotograficznym Maxa Herdena	Zachowany monogram M. Herdena

Zdjęcia M. Herdena są także wykorzystywane w prasie. Np. słynne zdjęcie z zawalenia kościoła św. Jana z 1905 r., zdjęcia z otwarcia krypty Wirtembergów. Najwięcej zdjęć trafia na widokówki.

Wizytówka M. Herdena

Jeden z podpisów pod zdjęciem (ze zbiorów Witolda Englendera - Galeria Ciasna)

Zdjęcie i nieznane logo zakładu M. Herdena ze zbiorów Marcina Piniło.

Prawdopodobnie M. Herden modernizuje dom w celu zwiększenia możliwości wykonywania zdjęć. Z tyłu domu wykonał dwa nasłonecznione studia. Jedno z nich istnieje do dzisiaj jako weranda, drugie zostało zburzone w latach 60-tych. Na parterze mieścił się sklep fotograficzny. Zakłada także filie m.in. w Namysłowie, Bierutowie i Miliczu. Prawdopodobnie współpracuje z żoną lub siostrą, która prowadzi także zakład fotograficzny przy Magazinstrasse 11 (Kilińskiego). Na sąsiednim domu, od strony Kaiserplatz (potem po 1918 - Wilhelmplatz) umieszcza duży reklamowy szyld.

Widoczne oszklone studio. Drugie - tworzyło przybudówkę parterową.

Nie wiadomo, kiedy Max Herden zmarł (zakończył praktykę). W 1935 r. nie jest wymieniany jako właściciel zakładu, ale pod szyldem Max Herden ogłaszała się najprawdopodobniej jego córka (z domu Herden). Prawdopodobnie dom był własnością Herdenów.

W trakcie wojny dom nie ucierpiał. Powojenni mieszkańcy go nie zdewastowali. Zachowała się stolarka drzwiowa i nawet kafelki na podłodze. Jego obecny właściciel - Roman Kubów włożył wiele pracy w odnowienie domu pod nadzorem konserwatora zabytków. Na uwagę zasługują odtworzone drzwi i stolarka okienna. A nawet kraty wykonane w stylu epoki. Po zakończeniu remontów będzie to jeden z piękniejszych odrestaurowanych domów.

Odnowione drzwi	Szczegóły odtworzenia drzwi

Dom Maxa Herdena przy obecnej ul. Pocztowej.

Inne zakłady fotograficzne lub pracownicy firm fotograficznych:

Otto Muecke http://www.olesnica.nienaltowski.net/Muecke_Otto.htm

Max Bergel http://www.olesnica.nienaltowski.net/Max_Bergel.htm

Schneider Richard - Zakład fotograficzny przy ul. Wojska Polskiego 2.

Tondorf Gustaw - Zakład przy ul. Kościelnej 9. Również pod tym adresem był sklep z artykułami fotograficznymi. W Bierutowie zakład mieścił się przy Brauerstr.

Klar Max - Łużycka 3 (wg danych z 1921 r.) - nie wiadomo, czy pod tym adresem był zakład fotograficzny.

Baschinsky Arthur - 3 Maja 26 (wg danych z 1921 r.) - Pod tym adresem najpewniej nie było zakładu fotograficznego.

C. Heldberg. Ohlauerstrasse 22. Istnieje zdjęcie z podpisem zakładu fotograficznego C. Heldberg. Brak w spisach mieszkańców w 1921 i 1935 roku.

Wilhelm Schultz, Fotogeschaft, Wartenbergerstrasse 1/2 (dodała Advena z Forum Historii).

Martin Schneider, Photograf przy Storchneststrasse 11 (dodała Advena z Forum Historii).

Wydawca widokówek - Wilhelm Gamst, księgarz, artykuły papierowe, Luisenstrasse 4, Ring 29.

Feder, Karl, (Inh. W. Stolz), Ring 20, Buchhandlung, Papierwaren. Wydawca widokówek w 1899 r. Buch- Kunst- Musikalien und Papierhandlung. Moderne Leihbibliothek. Inh. Willy Stolz. Ring 20. Eingang Breslauerstrasse . Grosses Lager von moderner Geschenk-Literatur. Bestellung werden schnellstens ausgeführt.

Literatura:

Dane dotyczące spisu ludności wg stanu z 1921r. wg http://www.gca.ch/Genealogie/Oels/Seite_Oels.htm

Konsultacje i opinie Witolda Englendera - znawcy starej fotografii - Galeria Ciasna