Pomnik ofiar I wojny światowej
Pomnik poświęcony ofiarom I wojny światowej - Kriegsdenkmal (inna używana nazwa - Ehrenmal - pomnik chwały) stał w okolicach pokazanego niżej domu nad stawami (Teichhaus), w ówczesnym Parku Miejskim, na niewielkim wzniesieniu. Obecnie w miejscu pomnika, który został rozebrany, znajduje się najwyższy punkt letniego amfiteatru.
![]() |
![]() |
Widok na pomnik od strony stadionu |
Widok na pomnik od strony stawu |
Wybudowanie pomnika zainicjował Związek Weteranów Wojennych w Oleśnicy (Kriegerverein Oels) w 1931 r. Na jego czele stał od 1929 r. Georg Hentschel, również radny miejski od 1920 r. Znany jako współwłaściciel Domu pod kielichem (lub tylko sklepu). Pomnik miał być wybudowany w 1933 r. z okazji 50-lecia Związku Weteranów Wojennych w Oels. Patronem honorowym był były następca tronu. Powołano 30 osobowy komitet budowy pomnika. Przed podjęciem decyzji o budowie i miejscu jego rozmieszczenia (analizowano kilka lokalizacji) wykonano wstępną wizję pomnika pokazaną niżej (rysunek odręczny). Wszystkie niżej omawiane materiały pochodzą z archiwum Stanisława Kokota.
![]() |
![]() |
![]() |
Widok czołowej strony kolumny (z mieczem, datą i napisem). |
Widok tylniej strony kolumny (z krzyżem) |
Prawa strona otoczenia pomnika (lewa strona symetryczna). Widać je na poniższym zdjęciu. |
Kiedy już zapadła decyzja o budowie pomnika, wykonano jego projekt końcowy (widok z przodu, widok z góry). W kwietniu 1933 r. zainicjowano zbieranie datków od osób prywatnych i firm (m.in. duży datek pieniężny wnieśli właściciele drukarni). Wśród wpłacających był także Związek Morski, Związek Artylerzystów, Strażaków, cechy, sklepy itp. Częściowy spis ofiarodawców umieszczono w dodatku do Lokomotive an der Oder. Po zebraniu pieniędzy i zakupieniu materiałów - 10 maja 1933 r. rozpoczęto budowę, zamurowując w fundamencie miedzianą tubę (pojemnik) z materiałami pamiątkowymi.
![]() |
Pomnik po wybudowaniu. Widoczna bryła pomnika i jego otoczenie. Za pomnikiem widoczny półokrągły placyk otoczony niskim wałem ziemi. |

Otoczenie pomnika od strony stawu
Pomnik został rozebrany w latach 70-tych. W 1992 r. podczas rozbierania fundamentów pomnika znaleziono pojemnik z materiałami pamiątkowymi. Opis i wymiary pojemnika oraz jego zawartość opisał S. Kokot jako przewodniczący Towarzystwa Przyjaciół Miasta Oleśnicy (strona pierwsza, druga). W tubie były także przedstawiane wyżej plany pomnika.
Posiadam część zeskanowanych materiałów zawartych w tubie - mogę je udostępnić do tłumaczenia. Tuba i wszystkie oryginały (łącznie z pieniędzmi) powinny znajdować się w archiwum UM. Może kiedyś, jak powstanie ponownie muzeum miejskie, będą cennymi eksponatami opisującymi historię Oleśnicy.