Schrony obrony przeciwchemiczne na ul. Leśnej ?

Inicjatywa, pomysł tekstu o schronie i jego zdjęcia, były autorstwa Pana Janusza Wojtasiaka, mieszkańca jednego z tych budynków. Po ich umieszczeniu napisał Pan Ryszard Bober, także były mieszkaniec jednego z tych budynków. Panu Ryszardowi udało się wykonać w tym budynku zdjęcia elementów schronów, znajdujących się w stosunkowo dobrym stanie. Ponadto w fotografowanym budynku udało się odtworzyć koncepcję rozmieszczenia schronu w piwnicy, bazując na zachowanych elementach. Dlatego dodatkowo umieszczono zdjęcia i tekst Pana Ryszarda. Obu Panom dziękuję za cenną inicjatywę.

Budynki na ul. Leśnej wybudowano ok. 1937 - 1939 r. i miały zawierać mieszkania dla żołnierzy z okolicznych koszar. Dwa z tych budynków ocalały bez wojennych zniszczeń, pozostałe odbudowano, lub zbudowano po wojnie. Każdy z nich jest dokładnie symetryczny.

Czerwonym kolorem pokazano przykładowe miejsce rozmieszczenia
schronu w jednym z budynków. Fot. R. Bober

Każdy budynek posiada dwie odrębne klatki schodowe, odrębne także podpiwniczenia, również symetryczne. Pomieszczenia schronowe w piwnicach, znajdują się pomiędzy klatkami schodowymi a środkiem bloku. Część od klatek schodowych w kierunku ścian szczytowych to zwyczajne piwnice. Na schemacie (autor R. Bober) pokazano pogrubioną kreską część schronową jednej klatki schodowej.

Schrony te prawdopodobnie mogły być przystosowane do obrony przeciwchemicznej, po zamontowaniu filtrowentylacji. Może o tym świadczyć chociażby istnienie przedsionka. Po wojnie niektórzy mieszkańcy nazywali je "schronami gazowymi". Nie wiadomo, czy piwnice zostały przystosowane do roli schronów w momencie budowy domu, czy dopiero w trakcie wojny.

Drzwi do schronu (zdjęcia poniżej), które niektórzy mieszkańcy nazywają "drzwiami do bunkra", mają ślad po instalowanej wcześniej uszczelce, posiadają także wziernik i rygle dociągające drzwi do framugi. W schronie były dwie sztuki takich drzwi - przy wejściach do schronu, z dwóch klatek schodowych budynku.

Dawniej w okienkach schronów istniały stalowe, szczelne zamknięcia - prawdopodobnie osłony przeciwpodmuchowe. Zostały one przez niektórych właścicieli piwnic zdemontowane. Niżej pokazałem jedno z zachowanych zamknięć.

Otwarte szczelne metalowe drzwi do schronu.	W dolnej części widoczny rygiel. Górny rygiel został zdemontowany. Fot. R. Bober
Wziernik drzwiowy w dwóch ujęciach. Fot. Janusz Wojtasiak
Osłona przeciwpodmuchowa otwarta (widoczne miejsce na uszczelkę) i zamknięta. Osłon takich było 4 sztuki w każdym budynku. W innych schronach oleśnickich osłony były montowane od zewnatrz.Fot. R. Bober

Do pomieszczeń piwnicznych w części bliższej szczytom budynków wchodzono poprzez zwykłe drzwi stalowe, pokazane poniżej

Drzwi stalowe zwykłe, prowadzące do "nieschronowych" piwnic. Fot. R. Bober	Oznaczenie schronu w domu na ul. Leśnej Fot. R. Bober (1952 r.)

Można przyjąć, że schrony te w trakcie wojny nie zostały dostosowane do obrony przeciwchemicznej (brak instalacji filtrowentylacyjnej). Nikt bowiem nie użył tych srodków w czasie II Wojny Światowej. Pozostały jako schrony OPL o niewielkiej odporności. Wejścia do nich były oznakowane namalowaną na murze białą strzałką z napisem "Luftschutzraum", lub LSR, lub bez napisu (jak na powyższym zdjęciu).

Może mieszkańcy sąsiednich bloków dodadzą do tego tekstu inne szczegóły, lub go skorygują?

Oznaczenie schronu w innym domu na ul. Leśnej.
Fot. Janusz Wojtasiak