Sensacyjna widokówka

Pan "Wojtek" oferował mi do umieszczenia na stronie zbiór skanów kikudziesięciu małoznanych widokówek. Jakież było moje zdumienie, gdy na jednej z nich zobaczyłem nieznany widok łącznika Zamku z Pałacem z 1903 r. (ilustracja poniżej). Najczęściej bowiem widzieliśmy inny widok tego miejsca.

A oto sensacyjne rozwiązanie architektoniczne łącznika z 1903 r.

Jest ono sensacyjne przez to, że każe się zastanowić nad prawdziwym rozwiązaniem komunikacji Zamek-Pałac. W literaturze podano, że łącznik ten powstał w 1616 r. Natomiast z tego zdjęcia i analizy planów zamku wynika, że łącznik, w obecnie istniejącej postaci, mógł nie istnieć (np. przejście do zamku z pałacu mogło odbywać się tylko przez korytarz jednego piętra?). A łącznik w istniejącej postaci powstał dopiero w 1905 r. po zmianie pokazanego rozwiązania.

Na powyższej ilustracji pokazano:

  1. Wieżyczka, w której znajdowały się schody umożliwiające wejście do wieży zamkowej i najprawdopodobnie na krużganki. W najwyższym jej punkcie znajdowało się (i dalej jest) wejście do górnych partii wieży zamkowej (na galeryjkę widokową).
  2. Ściana boczna budynku, w którym wówczas znajdował się główny wjazd do zamku. Nad wjazdem znajdują się pomieszczenia. To własnie ich okna są widoczne na ilustracji.
  3. Klatka schodowa, lub jakaś inna budowla o jeszcze nierozpoznanym przeznaczeniu. Prawdopodobnie tędy wchodziło się z bramy zamkowej na teren przed fosą (nie było obecnie istniejącego półokragłego przejścia).
  4. Wejście po schodach do półokrągłej klatki schodowej prowadzącej do pałacu. Z tego wynika, że wejście do półokrągłej klatki schodowej było umieszczone wysoko.

Sytuacja z powyższej ilustracji pokazana jest na poniższym, lewym wycinku z plan zamku Bimlera, pochodzącego sprzed 1891 r.

Wycinek z planu Bimlera. Na nim pokazano:
1- stary wjazd do zamku;
2 - mur w miejscu obecnego przejścia, widocznego na poniższym zdjęciu;
3 - klatka schodowa (?) pokazana na powyższych ilustracjach;
4 - nieistniejące wejście do korytarza;
5 - nieistniejące małe okno;
6 - nieistniejące obecnie wejście do pomieszczeń pałacu poprzez półokrągłą klatkę schodową;
7 - nieistniejące małe okno (obecnie jest duże okno);
8 - nie uwzględniono wieżyczki pokazanej na powyższych ilustracjach;
9 - nie uwzględniono istniejącej wieżyczki.
Wycinek z istniejących obecnie planów zamku na poziomie parteru. Widoczne są różnicę pomiędzy nim, a planem Bimlera. Na planie I piętra byłby widoczny korytarz przedłużający korytarz z Pałacu Wdów aż do wieży

Na powyższym wycinku nie ujęto dalszej części pałacu, w której także istniały inaczej rozwiązane drogi komunikacyjne odbiegające od obecnych. Będę o tym sukcesywnie pisał.

Co zrobiono w 1905 r. - od krawędzi wieżyczki i dalej w kierunku pałacu - postawiono mur, w którym wybudowano korytarze, przebito otwory okienne (mniejsze i więcej) i zamurowano poprzednio istniejące otwory okienne. W wieżycce przebito otwory do korytarzy na każdym piętrze. W rezultacie powstały nowe komunikacje pomiędzy pałacem i zamkiem. Na parterze przebito otwór, pokazny na poniższym prawym zdjęciu, umożliwiające przejście z okolic bramy zamkowej, na teren byłej fosy wschodniej.


Sytuacja obecnie istniejąca.
Wieżyczka pokazana na widokówce sprzed 1905 r. weszła w skład korytarza. Pojawiły się 4 rzędy mniejszych okien. Widoczne na widokówce drzwi (i okno nad nim) należały do wysuniętej klatki schodowej. Obecnie za tymi drzwiami jest małe pomieszczenie.

Rozwiązania komunikacyjne w zamku oraz pomiędzy zamkiem i pałacem stanowią wciąż zagadkę. Były one (klatki schodowe, wejścia, ganki itp.) ciągle usprawniane i przebudowywane. Niestety, nie pozostał po tym ślad w dokumentach. Dzisiaj możemy jedynie opierać się na zachowanych starych widokówkach i planach zamku zamieszczanych w książkach. Niekiedy udaje się zaglądnąć do zamku w trakcie małego remontu (ostatnio - świetlicy środowiskowej) i zobaczyć spod tynku prawdziwe rozwiązania architektoniczne, przeczące informacjom zawartym w literaturze.

CDN - sukcesywnie, w miarę analizowania informacji. Szkoda, że te tematy nie interesują "zawodowców". Mogliby dużo pomóc.

Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Ciekawostki (ponad 400 tematów)
Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku
Renowacje zabytków Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy
Autorzy Rysowali Oleśnicę Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy
Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels Wydawnictwa oleśnickie Recenzje
Bibliografia Linki Podziękowania Zauważyli nas
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Interpelacje radnych Odeszli
Nowości
Szukam sponsora do wydania książki o zamku oleśnickim