Zakrzywiony przejazd ?

W książce Historia i zabytki Oleśnicy autorstwa A.P. Szachnowskiego, po raz wtóry wraca stwierdzenie, że "Pod pałacem biegnie sklepiony przejazd, który - co ciekawe - powstał wedle prawideł średniowiecznej sztuki wojennej. Nie biegnie prosto, jak wszystkie inne przejazdy, ale wygina się pod kątem, stwarzając tym samym większe możliwości obronne."

Jest to niestety informacja błędna i nie powinna być powielana kolejny raz bez sprawdzenia. Bowiem sprawdzić ją jest łatwo - wystarczy (znając historię budowy pałacu) przypatrzeć się szczegółom. Można również sięgnąć do istniejących obecnie planów (Pani dr M. Starzewska, która jako pierwsza napisała o tym, nie miała dostępu do planów i nie mogła sprawdzić tej informacji).

Na rys. 1. pokazano przybliżony plan parteru pałacu ok. 1603 r. czyli, po przebudowie przedbramia i wybudowania "dekoracyjnej bramy wschodniej". W tym czasie zachodnia część pałacu nie uległa jeszcze zmianom. Widać na planie (linia zielona), że przejazd pod pałacem biegnie prosto - nie jest "zakrzywiony".

 

 
Rys. 1. Schematyczne przedstawienie planu parteru pałacu z okresu po 1603 r. i przed 1616 r.

Na rys. 2. pokazano stan po 1616 r. Widać na nim, że wybudowana klatka schodowa, aby spełaniać swoją rolę, musiała "wejść" w światło przejazdu. To z kolei zmusiło budowniczych do przesunięcia portalu - co spowodowało "pseudowygięcie" przejazdu pokazane linią zieloną. Tak więc, nie było to zamierzone względami obronnymi wygięcie przejazdu. Powstało w okresie, gdy już te czynniki (obronne) nie odgrywały znaczącej roli.
Rys. 2. Plan parteru pałacu po zmianach w 1616 r. Tj. dobudowaniu korytarzy na wszystkich piętrach, klatki schodowej, łącznika do kościoła i niepokazanego łącznika do zamku.

Przy najbliższej okazji pokażę pozostałe plany pałacu, podam autorów i miejsce przechowywania planów.