Waldmühle

Pisząc o Ligocie Małej zainteresowałem się miejscowością leżącą nieopodal - nosząca kiedyś nazwę Waldmühle i wchodząca w skład powiatu oleśnickiego. Z widokówek wynikało, że jest to wieś letniskowa, w której zbiegały się dwie odnogi rzeki Widawy (Stara i Nowa) oraz rzeki Smolna. W samej wsi, na kanale łączącym Nową ze Stara Widawą, znajdował się młyn. Pokazałem to na poniższej mapie.

Wycinek z dwóch map Messtischblatt 1:25 000 nr 4869 (nieco ciemniejszy kolor) i 4870

Ze względu na rozbudowane i uregulowane cieki wodne - zostały one wykorzystane do transportu towarów, turystyki, rybołówstwa i być może do komunikacji. Sądzić o tym można na podstawie poniższych widokówek. Miejscowość ta około 1870 r. miała jedynie 12 mieszkanców, głownie pracowników młyna. Ta sytuacja nie uległa zmianie do 1920 r. Z mapy z 1937 r. wynika, że rozrosła się ona do kilku domów i prawdopodobnie wzrosła także ilość mieszkańców. Latem przybywało "letników".

Gospoda dla turystów - sądząc z ilości stolików - była licznie odwiedzana.

Widoczny jaz podnoszący poziom wody, aby zapewne skierowaćgo na koło młyńskie.
Na Widawie można było także łowić ryby.

Widokówka z 1903 r. - pokazano 2-3 domy (jeden to młyn z kołem wodnym) i drogę z pędzącymi cyklistami.

Na dolnej ilustracji powyższej widokówki widać jak wielki był to młyn. Potwierdzeniem tego jest zdjęcie, kóre odnalazła Ewa Kowalczyk na Forum Hydral.

Nie udało mi się dotrzeć do tej miejscowości samochodem. Nie wiem, jaką ma obecnie nazwę, czy jeszcze istnieje. Mam nadzieję, że czytelnicy uzupełnią ten tekst swoimi uwagami.

24. 04. 08. Pan Paweł Szczegodziński podesłał zdjęcie lotnicze pokazujące obecną sytuację. Może uda się pokazać na zdjęciu zarys przebiegu obu, a może już jednej odnogi Widawy?
Pan Jan Pelczarski napisał, że miejscowość Leśny Młyn nie istnieje. Na dokładnych mapach jest ślad w postaci nieużytkowanego młyna i oznaczenie "Leśny Młyn" na zbiegu granic gmin Czernica, Długołęka i Oleśnica.

Tego samego dnia Paweł Szczegodziński uzupełnił zdjęcie lotnicze zarysem przebiegu rzek i drogi do Ligoty Małej.

Z porównania sytuacji na mapie i zdjęciu wynika, że kanał dostarczający wodę na koło młyńskie najpewniej już nie stnieje (jest to częste w pozostałościach starych młynów wodnych) i prawdopodobnie też nie istnieje budynek młyna. Może znajdzie się ktoś z czytelników strony, posiadający aktualne zdjęcia tej miejscowości?

Byłem dzisiaj w przedstawianej przez Pana miejscowości Leśny Młyn, pozostało z niej tyle ile widać na zdjęciu satelitarnym, jeden piętrowy budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze, budynek jest zamieszkany. Do miejscowości prowadzi droga gruntowa, wyboista ale da się jechac samochodem, w bezpośrednim sąsiedztwie budynków droga jest wybrukowana. Jechałem od Oleśnicy, w Ligocie Małej koło sklepu prosto. Sladów młyna nie stwierdziłem, kanały są mocno zaniedbane, zarosnięte, niewielka ilość wody.

18 maja 2008 Pani Ewa Kowalczyk z LIgoty Małej, po przeczytaniu tego tekstu, pojechała do Leśnego Młyna i odkryła dwa kamienie młyńskie (żarna), które użyto jako utwardzenie drogi. Pani Ewa wykonała zdjęcie tylko metalowej piasty z napisami wskazującymi na firmę i miejsce wykonania kamieni młyńskich. Na metalowej piaście osadzony jest właściwy kamień w postaci koła. Może następnym razem uda się zrobić pomiary średnic, a może nawet szerokość kamienia (trzeba go częściowo odkopać).

Koła te nie powinny służyć celowi utwardzania drogi - powinny trafić do skansenu, który mógłby powstać przy szkole w Ligocie Małej.


Napis na piaście: Carl Golldammer. Berlin	Napis na piaście: L-B Roger. Breslau