Żetony gazowe

Po powstaniu gazowni miejskiej w Oleśnicy pojawiła się sieć gazowa. Mieszkaniec miasta mógł korzystać jednorazowo z 1 m3 gazu po wrzuceniu do licznika monety obiegowej o nominale 10 fenigów (potocznie nazywanych Groschen).

Po I wojnie światowej, by zapobiec braku 10 fenigówek w obiegu pieniężnym, wprowadzono do użytku żetony gazowe. Żetony takie można było wykupić w kasie gazowni. Inkasent je wybierał okresowo i wracały z powrotem to kasy. Był to więc także pieniądz zastępczy.

W wielu miastach liczniki na żetony istniały do 1939 r. Nie wiadomo jak długo uzywano je w Oleśnicy. Nie mogę znaleźć zdjęcia takiego licznika. Prośby wysyłane do muzeum gazownioctwa nie przyniosły rezultatów (jeden z liczników pokazano na Allegro).

Poniżej pokazano rysunek żetona gazowego, który wraz z opisem przysłał mi bezinteresownie Pan Paweł Orepuk (dziękuję !), rozprowadzający na Allegro.pl ciekawą i rzadką literaturę numizmatyczną (orek_ant@wp.pl).

Emitent: Gazownia Miejska (Stadtisches Gaswerk)

1. Awers: herb duży Oleśnicy, wokól niego przy obrzeżu obwódka sznurkowa.
Rewers: Napis w trzech wierszach: Nur für / MüNZGAS- / MESSER / [Przeznaczony do automatu gazowego] ponad i pod napisami sześcioramienna gwiazdka. Przy obrzeżu obwódka sznurkowa.

Cynk, średnica 22,4mm, masa 3,37g

Znane są żetony z rysunkiem awersu i gladkim rewersem, na którym odbito puncą literę "E" ujętą w elipsę o wymiarach 7,5 x 4 milimetry. Są to prawdopodobnie żetony do automatycznych liczników energii elektrycznej.

Opis żetonu 2

 Awers: Podobny lub identyczny z awersem żetonu wyżej pokazanego.
Rewers: Napis w trzech wierszach: -Nur- / FüR MüNZGAS- / MESSER GILTIG / przy obrzeżu obwódka.

Cynk, średnica 22,2mm

Żetony gazowe z ziem polskich - katalog. Polskie Towarzystwo Archeologiczne i Numizmatyczne/oddział w Pile. 1986

http://www.poszukiwanieskarbow.com/numizmatyka/gazowe/gazowe.html