Marek Nienałtowski
Książka o powiecie Oleśnickim
17.02.2010

 

Każda książka opisująca historię naszej małej ojczyzny pozwala ją lepiej poznać i tym przybliża nas do stania się prawdziwymi mieszkańcami tej ziemi. Czym lepiej znamy historię miejscowości, w której mieszkamy, tym bardziej czujemy się w niej zakorzenieni. Pomagają w tym oleśniccy kolekcjonerzy, którzy zdobywają różnego rodzaju "oleśniczana". Pan Marek Górnicki wielokrotnie przekazywał do umieszczenia na tej stronie skany (zdjęcia) swoich zbiorów i tym razem przekazał wydawnictwo "Heimatbuch des Kreises Oels" napisaną przez oleśnickiego radcę szkolnego Henryka Schönborna, wydaną przez oleśnickie wydawnictwo Geschwister Rösch, wydrukowaną także przez oleśnicką drukarnię Rothe & Politt ok. 1932-1935 roku.

Książka składa się z dwóch oddzielnych części. Pierwsza część liczy 88, a druga 76 stron. Do książki była dołączona mapa powiatu. którą posiada inny kolekcjoner oleśnicki A. F.

Nie jest to typowa książka opisująca powiat i jego zabytki, gdyż zawiera także wiele nieznanych ciekawostek, poloników i rysunków. Wiele miejsca zajmuje opis nazw wsi i informacja o ich polskim pochodzeniu. Także ciekawy jest opis powstawania niemieckich nazw miejscowości. Opisano różne dziwne (?) nazwy w poszczegółnych miejscowościach, w rodzaju góra szubieniczna, pole wisielców i wiele innych. Ciekawe, czy one dalej funkcjonują. Wspomniano o cmentarzach morowych w Borowej, Jaksonowicach, Bielawie, Śliwicach, Smardzowie, Szczodrym, Kątnej, Piszkawie i Kamieniu. Dużo miejsca poświęcono młynom, a szczególnie Dużemu Młynowi w Oleśnicy. Także wiele napisano o cukrowni w Bierutowie, Fabryce obuwia w Oleśnicy i innych mniejszych zakładach.

Drugi tom poświęcono miastom, miejscowościom oraz opisano trasy wędrówek po powiecie. Na załączonych mapkach pojawiają się stare nazwy dróg - np. Polska droga, Kaliska droga, ale też wspomina się o drodze "polaczków. W opisach tras wędrówek po powiecie, ponownie pisząc o różnych miejsowościach, wspomina się o ich słowiańskich nazwach i o polskiej mowie w niektórych wsiach. Podawane są różne ciekawostki o znaczących rodach zamieszkujących te miejscowości. Więcej mogłaby napisać osoba znająca j. niemiecki, szczególnie pisany gotykiem.

Na uwagę zasługują nieznane lub mniej znane ilustracje. Wybrałem trzy z nich:

Mało znane zdjęcie szkoły rolniczej (Landwirtschaftschule) w Oleśnicy, po wojnie Gimnazjum Ogrodnicze, obecnie ZOZ
Kościół cmentarny w Bierutowie z rzadko pokazywanym otoczeniem cmentarnym
Macewy z kirkutu w Miłocicach.

Poniżej wybrane dwie mapki z działu poświęconego wędrówkom po powiecie oleśnickim.

Mapka z pokazaną "starą polską ulicą".
Mapka ze "Starą ulicą kaliską".

Więcej i lepiej opowiedziałby o tych książeczkach znawca j. niemieckiego. Obie powinny zostać przetłumaczone i stać się ważnym elementem znajomości naszej małej ojczyzny, szczególnie zanikających już wówczas śladów polskości. Na uwagę zasługuje autor książki, który na nie często wskazywał.

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
• Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli

CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI