Marek Nienałtowski
Czy posągowi księcia Jana Podiebrada brakuje także haka do podtrzymywania kopii?
25.10.2017 r.

Trzy otwory z widocznymi śladami wciśniętego w nie czegoś o kształcie owalu.
Czyli wcześniej coś istotnego znajdowało się na posągu księcia Jana

Sprawdziłem wcześniejsze zdjęcia posągu i okazało się, że na jednym z nich z ok. 1900 r. widać w tym miejscu element wyposażenia rycerskiego, o którym nie mam wiedzy.

W miejscu trzech otworów widnieje coś o nieznanym kształcie i przeznaczeniu

Przeanalizowałem kilkanaście zdjęć zbroi dostępnych głównie na stronach muzealnych, aby zobaczyć, co znajdowało się w miejscu pokazanym strzałką. Okazało się, że widniał tam hak (podpórka, lance-rest) do podtrzymywania kopii (lancy) rycerskiej, gdy rycerz był praworęczny i brał udział w walce jako jeździec. Rycerz pod pachę wkładał końcową część kopii, dalszą część opierał na haku i trzymał ręką w punkcie, w którym mógł zapewnić stabilne poziome położenie kopii w trakcie jej użycia. Hak zmniejszał obciążenie ręki.

Różne sposoby mocowania haka do napierśnika zbroi. Jeśli rycerz nie używał kopii - giermek nie zakładał haka. Zdjęcia z hakami są fragmentami zbroi i pochodzą z Google i Wikipedii (więcej)

Z opisów zbroi wynikało, że pochodzą one z XIV-XV w. Zapewne używano jeszcze haków w drugiej połowie XVI w., gdy powstawał posąg księcia Jana. Z drugiego w kolejności zdjęcia wynika, że na oleśnickim posągu mogła być rzeźba haka lub metalowa wstawka. Liczę na to, że odezwie się specjalista od zbroi rycerskiej i ewentualnie skoryguje mój tekst, i może rozszerzy.

A może na zdjęciu posągu widnieje taki hak?
Może ma dwa położenia - marszowe i bojowe?

Nie znalazłem ilustracji pokazującej utrzymanie kopii na haku w trakcie ataku. Pokazano rycerza ze zbroją z hakiem i kopią, ale w trakcie przemarszu

Posąg księcia Jan jedzie do renowacji

Posąg księcia Jana wrócił na teren zamku, gdzie są kontynuowane prace