Historia budynku z ul. Lwowskiej 25-29


Zobacz widok od tyłu.

Powstanie powyższego budynku było związane z ogłoszeniem Oleśnicy w 1850 r. miastem garnizonowym. Na jego wybudowanie wpłynęło przybycie 7 maja 1860 roku do Oleśnicy 2. Śląskiego Regimentu Dragonów nr 7, który od 1862 r przyjął numer 8. Duży wpływ na powstanie budynku miała również zwycięska wojna Prus z Francją (uzyskano olbrzymie reparacje wojenne). To spowodowało, że po 1871 r. rozpoczęto w mieście budownictwo koszarowe.
Widok przedniej strony budynku koszarowego przed 1899 rokiem.
Ten właśnie budynek powstał w 1872-1873 r. jako koszarowiec, dla potrzeb 1. eskadronu Regimentu Dragonów. Nie wiadomo, czy wybudowano go z pieniędzy miasta. Ówcześnie leżał przy Nachodstrasse nr 10 (a, b, c) - pokazany na wycinku mapy z lewej. Mapa pokazuje sytuację 10 lat po wybudowaniu koszar.

W rozpatrywanym budynku, jak to wynika z niektórych informacji, znajdowało się przejściowo m. in. Kasyno oficerskie Regimentu Dragonów. Prawdopodobnie mogły znajdować się w nim i inne pomieszczenia - może mieszkania dla młodszej kadry dowódczej? Dużą część terenu zajmował plac ćwiczeń i budynki stajni, ujeżdżalni, magazynów siana, kuźni (uzupełnianie podków) i wszelakie "szopy".

W związku z rozwojem karabinów maszynowych powstają oddziały uzbrojone w tę broń i zostają, jako wydzielone pododdziały, włączone do różnych jednostek. Jeden z nich o numerze 8 (MGAbt nr 8) trafia do Oleśnicy w 1904 roku i zostaje przydzielony do Batalionu Jegrów nr 6. Na swoje lokum uzyskuje cały rozpatrywany budynek koszarowy. Wówczas 1. eskadron przeniesiono do tzw. czerwonych koszar. Budynek zostaje przebudowany do nowych potrzeb. Także usunięto niepotrzebne i przebudowano budynki stojące obecnie przy ul. B. Krzywoustego (ujeżdżalnia i stajnia).

Budynek koszarowy od tyłu. Z prawej strony widoczny jest budynek szpitala. Z lewej niewidoczna brama wjazdowa. Obok część budynku stojąca za Nachodstrasse. Przed budynkiem widoczna studnia i dalej coś w rodzaju poidła dla koni. Widokówka ze zbioru J. K.
Jak się dowiedziałem od czytelnika strony A. Ł., studnia ta istniała jeszcze po wojnie. Została zasypana przez osoby mające tam działki.

Placem ćwiczeń zawładnęli "kaemiści". Na zdjęciu obsługa karabinu maszynowego w trakcie ćwiczeń. Za nimi pojazd z zaprzęgiem konnym, przewożący karabin, jego obsługę, amunicję i umożliwający także prowadzenie strzelania w ruchu. Widokówka ze zbioru J. K .

Budynek kuźni oraz magazyny. Widokówka ze zbioru J. K.

Przednia część budynku po przebudowie w 1904 roku.

Po przeprowadzeniu przebudowy, zewnętrzny widok budynku ulega urozmaiceniu. Na dwóch szczytach wmurowano płyty herbowe - Dolnego Śląska i Oleśnicy. Na wierzchołku środkowego szczytu umieszczono maszt z chorągiewką pokazującą datę 1872. Może była to data postawienie wiechy lub wybudowania budynku. Poniżej jego usytuowano płaskorzeźbę z datą 1872- 1873 i jakąś inskrypcją, zawierającą jedno słowo (może uda się je odczytać po wykonaniu zdjęcia lepszym aparatem).

Dookoła placu wybudowano wysoki ceglany mur z dwiema bramami - wjazdową i wyjazdową (ta zachowała się wraz z otaczającym murem).

Po likwidacji jednostki w dniu 31 grudnia 1920 roku, koszary przejmuje miasto i po 1922 r. następuje przebudowa kilku budynków koszarowych na budynki mieszkalne. W rozpatrywanym budynku pierwszą bramę (10a) zajmuje oddział szpitala miejskiego, pozostałe pomieszczenia - Biblioteka Ludowa i zapewne lokatorzy. W byłych salach wykładowych, leżących obok rozpatrywanego budynku, umieszczono w 1923 r. szkołę specjalną. Plac ćwiczeń zostaje ograniczony powierzchniowo i podzielony pomiędzy różnych właścicieli.

Po 1945 r. cały budynek i budynki szkoły specjalnej przeznaczone zostały do zamieszkania. W byłej ujeżdżalni powstają warsztaty szkolne.

Pomimo tego, że były koszarowiec jest zabytkiem powstałym około 1873 r. - nie był ujęty w spisach zabytków (przy tej ulicy zaliczenie budynków do zabytków odbywało się chyba wg zasady "co drugi"). Dopiero w 2008 r. trafił na listę zabytków. Autorzy listy zabytków przeczytali moją stronę internetową, gdyż o tym mnie powiadomili. Natomiast nie napisali w opracowaniu, że wykorzystali wyniki z mojej strony do opracowania pełnej listy zabytków. W szczególności opisu historii tego budynku.

Zabytkowy maszt z chorągiewką przy najbliższym mocniejszym wietrze ulegnie złamaniu i może dojść do nieszczęśliwego wypadku.

19. 02. 2007 Pan Ryszard Bober jak zwykle, pośpieszył z pomocą (dziękuję !) i przysłał zdjęcia zrobione lepszym aparatem (z teleobiektywem).

Zdjęcie płyty z datami. Widać na niej dokładnie daty 1872 i 1873 oraz słowo - inbau, co chyba oznacza - w budowie? Czyli, że należałoby przyjmować datę wybudowania budynku na 1873 r.

Herb po powiększeniu stał się rozpoznawalny - przedstawia dawny herb Dolnego Śląska z przepaską i krzyżem. Jednak ma on odmienne kolory od prawdziwych. Po wojnie najpewniej przemalowano orła z koloru czarnego na biały, pole tarczy z koloru zółtego (złotego) na czerwone. Może tylko dlatego nie został skuty.

Herb Oleśnicy