Karol Fryderyk Wirtemberg - kawalerem orderu Orła Białego

Karol Fryderyk ur. w 1690 r. przyjął księstwo oleśnickie po zmarłym w 1704 r. ojcu Chrystianie Urlyku dopiero w 1707 r., tj. po osiągnięciu pełnoletności. Dwa lata później żeni się Sybillą Karoliną córką Fryderyka Ferdynanda, księcia von Wirtemberg-Weiltingen - ostatniego męskiego potomka tej linii Wirtembergów. Należy przypomnieć, że Sylwiusz Nimrod - prekursor linii oleśnickiej był synem Juliusza Fryderyka - władcy tegoż księstwa. Także on był przodkiem Sybilli Karoliny. Czyli Karol i Sybilla pozostawali w bliskim stopniu pokrewieństwa. Może za tą przyczyną nie doczekali się dzieci?

Po śmierci teścia, Karol Fryderyk uzyskiwałby formalną możliwość ponownego przejęcia bawarskiego Weiltingen. Być może taki pomysł powstał w jego głowie, lub doradców - stąd ów ożenek. Niestety, po śmierci ojca Sybilli Karoliny, prawa do Weiltingen zostały przyznane głównej linii Wirtembergów.

Ale zawiązane ponownie kontakty zaowocowały przyznaniu Karolowi Fryderykowi w 1738 r. funkcji administratora księstwa wirtemberskiego po śmierci teścia i małoletności jego następcy. Administrowanie miało trwać do 1744 r. Już w 1739 książę zleca wybicie monet srebrnych i złotych, z napisem: Karol Fryderyk, książę Wirtembergii, Tec i Oleśnicki ...etc. Podobną monetę złotą wybito także w 1742 r.

Najciekawsza jest moneta srebrna, talarowa, wybita w 1740 r., Na niej widać księcia przepasanego szarfą, do której przypięty jest order Orła Białego. Nie wiemy za jakie zasługi dla Polski, Saksonii lub Króla Augusta III otrzymał książę ten order. Mógł go po prostu kupić u ministra Henryka Brühla. Mógł go również otrzymać na urodzinach (imieninach) Augusta III, który wówczas wręczał ten order swoim wybranym gościom. Z daty wybicia talara wynika, że książę uzyskał order ok. 1739 roku. Być może, że uda się natrafić na spis kawalerów tego orderu z XVIII w. i poznamy szczegóły. Najprawdopodobniej także na rewersach innych monet Karola Fryderyka order był zawieszony na łańcuchu i dekorował herb umieszczony na tle płaszcza, który także był atrybutem orderu.

Na monecie talarowej książę Karol Fryderyk z widocznym orderem Orła Białego. Skan monety dostarczył mi Piotr Kalinowski. Dziękuję.	Tak w powiększeniu mógłby wyglądać order pokazany na monecie z lewej

Postać orderu nadawanego w XVIII w.

Order został ustanowiony 1. 11. 1705 r. przez króla Polski i elektora Saksonii Augusta II Mocnego. Tak nosił order August II oraz August III

Na krzyżu ośmioramiennym z promieniami, czerwono emaliowanym, z kończeniami i brylantami umieszczono białego orła. Rewers odznaki ozdobił monogram AR (Augustus Rex). Na gwieździe orderowej noszonej na lewej piersi widniała dewiza: "Pro Fide Rege et Lege" ( Za wiarę, prawo i króla ). Krzyż był zawieszony na błękitnej wstędze (przykład. Wzór orderu z 1713 r.). Przepasała ona kawalera orderu z lewego ramienia na prawy bok.

Książę Karol Fryderyk po zakończeniu administrowania księstwem Wirtembergii, ustępuje z księstwa oleśnickiego. Jako powód podaje względy zdrowotne. Umiera w 1761 r. w Oleśnicy. Jego żona zmarła w 1735 r. w Szczodrem. Oboje spoczywają w krypcie Wirtembergów w Oleśnicy. Ona w pięknym okazałym sarkofagu wykonanym z cyny, on w prawie zwykłej trumnie drewnianej.

Literatura
Mrozowicz W., Wiszewski M. Oleśnica od czasów najdawniejszych po współczesność. Atut Wrocław 2006
Ilustracje orderu z Wikipedii
Ordery i odznaczenia polskie