Medale Bractw kurkowych

Medale związane z bractwami kurkowymi wybijano jako nagrodowe (dla królów kurkowych - czyli zwycięzców strzelań do kura) oraz okazjonalne (ważne zdarzenia, kolejne rocznice powstania bractwa, nadawanie sztandaru). Wiadomo, że oleśnickie Bractwo powstało w 1511 r., bierutowskie w 1629 r. Bardzo prężne, później powstałe, było bractwo w Twardogórze i Międzyborzu. Obecnie w wielu miastach następuje odrodzenie bractw. Są one krzewicielem tradycji, wychowania w duchu miejskiego i państwowego patriotyzmu oraz propagatorem sportów obronnych. Próba odrodzenia bractwa kurkowego, którą zainicjowano na zamku oleśnickim nie doszła do skutku - nikt nie był tym zainteresowany (w okresie pokoju zanika znaczenie sportów obronnych), ponadto nie doceniono znaczenia bractwa w promocji miasta.

Pierwsze 4 medale pochodzą z ostatnio wydanego katalogu Medale Śląskich Bractw Strzeleckich Piotra Kalinowskiego, który zgodził się na umieszczenie ich na stronie. Wiedza historyczna na temat tych medali jest jeszcze niewielka - z czasem będzie uzupełniona. Może pomogą w tym czytelnicy?

Medal nagrodowy (oraz moneta) dla zwycięzcy zawodów strzeleckich bractwa kurkowego z 1662 r. Ma on równowartość 1/4 talara, wykonany ze srebra o wadze 7,2 g. Tym samym stemplem wybito także monetę złotą (może dukatową, która była najwyższą nagrodą?). Na awersie ma typowy tytulatorowy napis otokowy SYLVI: FRID: D: G: DVX: WIRT: T: I: S: OLS. (Sylwiusz Fryderyk z bożej łaski książę Wirtemberski, Tec i na Śląsku oleśnicki). Na rewersie, w napisie otokowym kontynuowany napis tutularny: COM: MONTB: DOMIN: I: HEYD: STERNB: METZ. (hrabia Mompelgart, pan na Heideheim, Sternberg, Międzybórz). W czterech rzędach umieszczono znany napis SI DEUS PRO NOBIS, QUIS CONTRA NOS (Bóg jest z nami, kto chce być przeciwko nam). Dalej widnieje zapewne napis wskazujący na wydanie go Królowi kurkowemu - IST KÖNIG WORDH(E?) 1662. 5. (.... nazwa miesiąca?).

Medal z okazji zawodów strzeleckich w 1676 r., które wygrał 24. letni książę Chrystian Urlyk. Czyli wybił medal dla siebie. Napisy trudne do odczytania. Na awersie umieszczono podobiznę księcia i typowy napis tytularny. Pod spodem zapewne napis: IST KONIG WORD(.?)... i może data. Na awersie: pod promieniami opatrzności bożej napis łaciński trudny do odczytania i graficzne przedstawienie zainteresowań naukowych (książka, cyrkiel i globus) i militarnych księcia (armaty i inne panoplia).

Medal srebrny z okazji jubileuszu - 250 rocznicy bractwa kurkowego w Oleśnicy, której obchody miały miejsce w 1860 r. Awers: W napisie otokowym widnieje napis: Nec Aspera Terrent (Nie obawiaj się trudności). Pod koroną książęcą herb księstwa brunszwicko-oleśnickiego. Pod nim nazwisko projektanta G. Loos.

Krzyż srebrny, czyli wyższa nagroda niż medal - napisy jak wyżej, średnica 31 mm,

Medal z okazji poświęcenia sztandaru Bractwa Kurkowego z Oleśnicy

Początkowo mało czytelną ilustrację medalu skopiowano z gazety Oelser Heimatkreisblatt nr 7/90. Zatem ilustrację lepszej jakości przekazał Wojciech Mencel z Jeleniej Góry - dziękuję. Medal srebrny 14, 8 g, średnica 34,5 mm. Był wybity z okazji poświęcenia sztandaru bractwa (gildii strzeleckiej), które odbyło się 1-4 lipca 1900 r. W ten sposób przygotowywano się do świętowania 400-lecia bractwa w 1911 r. Na awersie napisano Fahnenweihe der Schützengilde. Oels i. Schls. 1-4 juli 1900 i pokazano herb Oleśnicy. Na rewersie w kartuszu umieszczono profil cesarza Wilhelma II. Napis w Kartuszu: Wilhelm II, Deutscher Kaiser. Projektant Behelm.

Medal wybity przez Bractwo Kurkowe Oleśnicy. 1906

Medal wybity w 1906 r. przez Bractwo Kurkowe Oleśnicy dla uczczenia 25 lecia panowania pary cesarskiej. Srebro 19,1 g. Skan medalu ptrzekazał P. Kalinowski z Kalet

Medal z okazji 400-lecia powstania Bractwa Kurkowego. 1911

Medal rocznicowy Bractwa Kurkowego z Bierutowa

Medal powyższy poświęcony był jubileuszowi 300-lecia Bractwa bierutowskiego. Na awersie ma on stosowny napis i widok zamku bierutowskiego oraz herbu Bierutowa. Skan medalu otrzymałem od Pana Zbigniewa Obrębskiego (dziękuję!), byłego Bierutowianina, a obecnie mieszkańca Kanady. Pomoc w uzyskaniu skanu udzieliła Pani Danuta Obrębska -Kubik.

Medal poświęcony budowie domu Bractwa Kurkowego z Dobroszyc

Awers z napisem intencyjnym.	Rewers z postacią strzelca.

Medal pochodzi z 1904 r. (zapewne) i poświęcony jest budowie siedziby Bractwa Kurkowego w Dobroszycach (ilustrację medalu przekazał mi Zbigniew Podurgiel). Na awersie znajduje się inskrypcja temu poświęcona (może znawca j. niemieckiego pomoże w jej odczytaniu). Na rewersie członek bractwa w stroju z okresu oświecenia. W prawej ręce trzyma muszkiet, w lewej zapewne figurę strąconego kura. Może na jakiejś widokówce odnajdziemy dom gildii strzeleckiej. Strzelnica podobno zachowała się w Dobroszycach. Przynajmniej widać ją na przedwojennych mapach.

LIteratura
Kalinowski P. Medale śląskich bractw strzeleckich. Katalog. Kalety 2008
Kalinowski P. Pieniądz miasta Oleśnicy. Katalog. Kalety 2010 ( w druku)