Sensacyjna informacja - znany architekt Karl Friedrich Endell projektował sąd i więzienie w Oleśnicy

28.01.2007 r.
Kiedy po raz pierwszy odwiedziłem stronę Muzeum Architektury w Berlinie odnalazłem informację, że Karl Friedrich Endell jest autorem projektu budynku Sądu Ziemskiego w Oleśnicy (autor również obecnego budynku Muzeum Narodowego we Wrocławiu). Nie było przy tym załączonych żadnych szczegółów - planów, rysunków itp.

K.F. Endell natomiast figurował jako autor budynków sądów i więzień w innych miastach. Zazwyczaj oba te obiekty były projektowane i budowane jednocześnie i ulokowane obok siebie. Sądziłem, że podobnie mogło być w Oleśnicy. Jednak nie odnalazłem informacji o projektancie więzienia, a w historii miasta podano, że wybudowano je w latach osiemdziesiątych XIX w. i dlatego tę tezę wstępnie odrzuciłem.

Przypadek (wywołany przez Pana Marka Włodarczyka z Oławy), spowodował, że ponownie wpisałem w przeglądarkę hasło "Karl Friedrich Endell" i pojawiły się sensacyjne materiały - plany budynku sądu i więzienia. Okazało się, że zbiory on-line poszerzono - chwała dyrekcji muzeum. Poniżej rysunek budynku sądu ze zbiorów Muzeum Architektury w Berlinie.

Jednocześnie wiadomo, że K. F. Endell był berlińskim architektem Ministerstwa Robót Publicznych Zjednoczonych Niemiec i zmarł w 1891 r. Czyli zamysł projektu wykonał Endell a techniczną realizację wykonali członkowie jego zespołu. Poniżej rysunek sądu G. Karowskiego z 1894 r.


Rysunek budynku sądu z 1894 r. Autor G. Karowsky.

I po wybudowaniu , inny widok

Uwaga: strona Muzeum Architektury w Berlinie jest często oblegana i i nie zawsze otwiera się.

Plany budynku sądu z 1896 r. Plany budynków więzienia.

 


Strona czołowa budynku sądu projektu K.F. Enddella.
Z: http://architekturmuseum.ub.tu-berlin.de/index.php?set=1&p=79&Daten=125201


Strona przednia więzienia zaprojektowana przez K.F. Endella, jako uzupełnienie starego budynku głównego
Z: http://architekturmuseum.ub.tu-berlin.de/index.php?set=1&p=79&Daten=125213

Linki do tych planów ulegają niekiedy zmianom. Obecnie są pod http://architekturmuseum.ub.tu-berlin.de/index.php?set=1&p=51&sid=129353516182401&z=1

Kopie planów, za niewielką sumę pieniędzy, można zakupić w Muzeum. Plany mogą być ozdobą "mini muzeów" obu wymienionych instytucji oraz Muzeum miasta Oleśnicy. Z podanych informacji można wnioskować, że projektowanie budynków sądu i więzienia rozpoczęto przed śmiercią Endella w 1891 r. , ogólny widok był gotowy w 1894 r. i projekt zakończono w 1896 r. Sąd już pokazano na widokówce z 1897 r. Taki budunek wówczas budowano w ciągu Kilku - kilkunastu miesięcy.

Na obu planach budynków nie jest widoczny podziemny tunel, jakoby łączący obie instytucje. Był on podobno jeszcze drożny w latach pięćdziesiątych i jakoby opisywany w literaturze międzywojennej (wspomnienia więźnia).

Dowiedziałem z e-maila od osoby dobrze poinformowanej (dziękuję !), że:

Zobacz: Więzienie w Oleśnicy



Od autora Lokacja miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r. Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstw Drukarnie Numizmaty Ciekawostki (ponad 400 tematów)
Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku
Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla Oleśnicy Artyści oleśniccy
Autorzy
Rysowali Oleśnicę Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy
Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels Wydawnictwa oleśnickie Recenzje
Bibliografia Linki Podziękowania Księga gości Dopisz się do księgi Zauważyli nas
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Interpelacje radnych Odeszli
Nowości
Szukam sponsora do wydania książki o zamku oleśnickim