Mapa wsi z 1937 r. Kliknij aby powiększyć
Smolna - wieś z zabytkami
Do napisania o Smolnej "zmusił" mnie Pan Janusz Wojtasiak, przysyłając swoje zdjęcia zabytkowego muru i kościoła, a wcześniej - pomnika. Wieś wzmiankowana jest już w 1266 r. i była lokowana na prawie niemieckim. Początkowo jej nazwę przedstawiano jako Stwolna (1285, 1286 r.), a w 1376 r. jako Smolna. W 1845 r. występowała podobno polska nazwa Smorna. W 1376 r. wymieniona była jako siedziba von Smollen. Poźniej właścicielami wsi byli von Marschall, von Waldau, a w 1740 r. staje się własnością książąt oleśnickich. Po śmierci ostatniego z Brunszwików zostaje włączona do korony pruskiej. Wtedy już istniał podział wsi na trzy części - Nowa, Dolna i Górna Smolna.
Mapa wsi z 1937 r. Kliknij aby powiększyć
Litografia z 1899 r. z elementami zabudowy Smolnej
W XIX w. wybudowano szkołę ewangelicką (1834 r.), działała olejarnia, młyn wodny, wiatrak, browar, a swoje warsztaty miało kilku rzemieślników. Zabudowę miejscowości tworzyły 192 domy, zasiedlone przez 1317 mieszkańców (więcej w [1]).
Inne widokówki pokazujące Smolną w okresie międzywojennym (z www.ebay.de)
Zauważalnym zabytkiem Smolnej jest mur wybudowany z kamienia narzutowego, okalający kościół z przykościelnym cmentarzem. Historycy oceniają czas jego wybudowania na XV-XVI w.
Mur z bramą ceglaną - główną.
 |
 |
Mur z zewnątrz wzmocniony szkarpami ceglanymi |
Ceglana bramka boczna |
Drugim, bardziej widocznym zabytkiem jest kościól parafialny, wzmiankowany w 1286 r. W 1538 r. przejęty przez protestantów i odnawiany w XVI i XVII w. W 1852 spalony i odbudowany dwa lata później z wykorzystaniem starej wieży z XV - XVI w., której najwyższa kondygnacja została wówczas nadbudowana. Wyposażenie kościoła zostało opisane w [2]. Patronem kościoła przy końcu XIX w. był następca tronu Cesarstwa Niemieckiego.
 |
 |
 |
 |
O mieszkańcach Smolnej (i dwóch innych miejscowości) poświęcających swoje życie za cesarza i ojczyznę w I Wojnie Światowej, przypominał poniższy pomnik.
 |
 |
Ogólny widok pomnika w trakcie jego otwarcia |
Inskrypcja wymieniająca także inne wsie, które współfinansowały pomnik |
Pomnik ten po II wojnie zmienił przeznaczenie i utracił typowy jego element - krzyż żelazny. Obecnie poświęcony jest poległym w II Wojnie Światowej.
W Smolnej znajdują się również stanowiska archeologiczne - osada średniowieczna
Więcej o mieszkańcach (j. niemiecki)
Literatura
Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Ciekawostki (ponad 400 tematów)
Książęce krypty • Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku
Renowacje zabytków • Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy
Autorzy • Rysowali Oleśnicę • Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy
Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels • Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje
Bibliografia • Linki • Podziękowania • Księga gości • Dopisz się do księgi • Zauważyli nas
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Interpelacje radnych • Odeszli
Nowości • Szukam sponsora do wydania książki o zamku oleśnickim
