Gymnasium Illustre - po raz pierwszy jego ilustracje.

Książe Karol II Podiebrad wspólnie z Melchiorem Eccardem zakładają w 1594 r. średnią szkołę nazwaną "Gymnasium Illustre" (wzorem Gymnasium Illustre z Brzegu). Budynek ten znajdujący się obok kościoła zamkowego przy ul. Wrocławskiej znany był tylko z perspektywicznego planu Wernera (w lewym dolnym rogu) z ok. 1750 r. W rzeczywistości stał nieco w innym miejscu i inaczej był usytuowany. Nie był też zdobiony renesansową attyką, jak dotychczas pisano. Należał do bardziej reprezentacyjnych budynków w mieście.

Szkoła była sławna z wysokiego poziomu kształcenia. Uczniami tej szkoły było wielu sławnych ludzi z Dolnego Śląska a także i Wielkopolski. Uczniowie z tej szkoły bez trudności dostawali się na Uniwersytet.

Około 1768 r. budynek gimnazjum wyglądał jak na poniższym rysunku. Z tyłu istniały dwie przybudówki gospodarcze, które powodowały, że budynek miał kształt litery "C".

Z: Oelser Heimatkreisblatt 9/94

Nad bramą znajdowała się duża płaskorzeźba z pełnym (z pięcioma klejnotami - wielka rzadkość) herbem Podiebradów. W tym budynku uczył się w latach 1829-1835 Gustaw Freytag.

W 1860 r. gimnazjum jest za małe w stosunku do ilości uczniów i ma niedostateczną ilość sal lekcyjnych. Dlatego podjęto decyzję o jego modernizacji. Polegała ona głównie na dobudowaniu drugiego piętra. Wówczas budynek gimnazjum wyglądał jak na poniższej widokówce:

Widok z drugiej strony

Zamiast dachu mansardowego pojawiło się drugie piętro. Widniejący za gimnazjum drugi budynek, znajdował się na rogu rynku i ul. Wrocławskiej. W tym czasie budynek gimnazjum (obok muzeum zamkowego) zalecany był w folderach turystycznych do zwiedzania.

Miejsce jego usytuowania pokazano na planie z 1899 r. Obok niego czarnym kolorem pokazano kościół zamkowy.

Przy końcu XIX w. budynek był już zbyt przestarzały dla potrzeb nauczania i podjęto decyzję o budowie nowego gimnazjum. Po jego wybudowaniu w 1903 r. (ilustracja poniżej) budynek "starego" gimnazjum przestał być używany jako szkolny i w 1907r. został rozebrany.

Z: Oelser Heimatkreisblatt 10/94

Budynek tego gimnazjum (przy obecnej ul. MIckiewicza) został spalony w 1945 r. Pozostała po nim tylko sala gimnastyczna z dużą płaskorzeźbą znaku Towarzystwa Gimnastycznego.